मध्यरात्री नंतरचे तास.

-
फोटो स्त्रोत गुगल -
मध्यरात्री नंतरचे तास.

लेखिका : सलमा
अनुवाद : सोनाली नवांगुळ



या कादंबरीतील राबिया, रहीमा, जोहरा,
अमीना, खदीजा, फिरदौस, फरीदा, नुराम्मा आणि
अशा आणखी कितीतरी स्त्रिया त्यांच्या खासगी
पुरुषसत्ताक जगात छोटी–छोटी विद्रोहाची
निशाणी फडकवतात, नाना तडजोडी करतात...
मैतत्री जुळते, भंगते, घरं एकत्र येतात दुभंगतात...
पण या सगळ्यांच्या नकळत धिमेपणानं
बदल घडत राहतात... बायकांची आयुष्य बदलून जातात.
सलमाची काव्यात्म, सरळसाधी भाषा मुस्लिम
स्त्रियांच्या कौटुंबिक जगण्यातली व्यस्तता,
जटिलता आणि धुसमट परिणामकपणे मांडते.
तमिळनाडूमधील बायकांनी तोंड उघडणंच मान्य नसणार्‍या रूढीप्रिय आणि बंदिस्त समाजात
१९६८ मध्ये सलमाचा जन्म झाला. तिचा
पहिला काव्यसंग्रह प्रकाशित झाला तेव्हा हा
परंपरावादी समाज हादरला सलमा व आणखी
तीन कवयित्रींवर अश्लील व बीभत्स लेखनाचा
आरोप झाला, त्यांना धमक्या दिल्या गेल्या.
तामिळनाडूतील तिरूचिरापल्ली या जिल्हयाच्या
तिरूवनकुरिची ग्राममपंचायतची सरपंच म्हणून
सलमाने काम केलं. राज्याच्या समाज कल्याण
मंडळाची अध्यक्ष म्हणून काम करण्‍याचीही
संधी तिला मिळाली आहे. राजकारणात सक्रीय
सहभाग नोंदवलेल्या लेखिकेची ही पहिलीच
कादंबरी तिला आंतराष्ट्रीय ख्याती देवून गेली.

भारतीय प्रादेशिक भाषांमधील बंडखोर लेखिकांचा परिचय मराठी साहित्य विश्‍वाला करून देण्यासाठी  मनोविकासने कविता महाजन यांच्या संपादकीय मार्गदर्शनाखाली एक प्रकल्प हाती घेतला होता. त्याचाच एक भाग म्हणजे प्रसिद्ध तमिळ बंडखोर लेखिका व कवयित्री सलमा लिखित "द अवर पास्ट मिडनाईट‘ ही कादंबरी आहे. 

सलमा यांच्या म्हणण्यानुसार ""हे जग म्हणजे कोणा एकाची किंवा पुरुषांची खासगी मालमत्ता नव्हे. लाखो नव्हे, तर कोट्यवधी महिला पुरुषांबरोबर याच जगात त्यांच्या बरोबरीने सुख-दुःख अनुभवत संकटांचा सामना करत जगत असतात. साहजिकच माझ्या साहित्यातून व्यक्‍त होणाऱ्या व्यथा-वेदना या माझ्या व्यक्‍तिगत व्यथा-वेदना म्हणून पाहिल्या जाऊ नयेत.‘‘ 

पारंपरिक आयुष्याचे धीटपणे परीक्षण करून स्त्रीविषयक दृष्टिकोनातून त्याबाबत निग्रही मांडणी तमिळ काव्यामध्ये निर्माण करण्याचे श्रेय सलमाकडे जाते. अशा सलमाची ओळख आता या कादंबरीची सोनाली नवांगुळ यांनी केलेल्या अनुवादामुळे मराठी वाचकांना झाली आहे. साहित्य अकादमीचा यंदाचा पुरस्कार  या अनुवादीत कादंबरीला जाहिर झालाय  यानिमित्त सोनाली नवांगुळ यांचे अभिनंदन.
सौ.मनिषा राजन कडव.

फोटो स्त्रोत गुगल -

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

मोडी लिपीचा इतिहास

-
मोडी लिपीचा इतिहास  मोडी लिपी केव्हापासून सुरू झाली याबाबत इतिहास तज्ञांच्यात  एकमत नाही. काही संशोधकांच्या मते या लिपीचा जन्म दोन हजार बर्षे इतका असावा. भारत मौर्य वंशाचे राजे चंद्रगुप्त, सम्राट अशोक यांच्या काळात मोडी अस्तित्वात आली असे मानते जाते. मौर्याची लिपी म्हणून तिला 'मोडी' म्हटले जाऊ लागले. मोडी लिपीत अपूर्ण वर्ण काढण्याची सोय नाही. त्यामुळे संयुक्त वर्ण बालबोधीप्रमाणे मोठ्या लिपीत बिनचूक लिहिता येत नाहीत. उदा. व्य'चे लेखन 'वय ' असे आढळते. त्याकाळात अशोक लिपी होती. त्यातही ऱ्हस्व दीर्घ व्यवस्था नसल्यामुळे अशेक लिपीची सुधारित आवृत्ती म्हणजे मोडी लिपी असे मानले गेले. दुसरे मत असे की, सुमारे सातशे  वर्षे  दक्षिण भारतात यादवांचे साम्राज्य होते. महादेवराव यादवांच्या कारकिर्दीत हेमांडपंत किंवा हेमाद्रीपंत नामक प्रख्यात प्रधानमंत्री होऊन गेला (इ.स. १२६०) हेमांडपंताचे मराठी भाषेवर अलोट प्रेम होते. त्यांनी मराठीत बरीचशी ग्रंथरचना केली असावी, असा तर्क तज्ञांचा आहे. परंतु त्यांचे ग्रंथ उपलब्ध नाहीत. खाजगी व राजकीय व्यवहारात लिहावयाच्या पत्राचे मायने कसे असावेत याबद्द...
Read more

३१ डिसेंबर

-
३१ डिसेंबर आज वर्षाचा शेवटचा दिवस आहे… मागे वळून पाहताना जाणवतं—हे वर्ष केवळ दिवस-महिने नाही तर अनुभवांनी भरलेलं एक मोठं पुस्तक होतं. वर्षाच्या सुरुवातीला किती तरी संकल्प केले होते. काही पूर्ण झाले, काही अर्ध्यावर थांबले, तर काही फक्त मनातच राहिले. पण आज उमगतंय की संकल्प पूर्ण झाले की नाही, यापेक्षा त्या प्रक्रियेत आपण काय झालो—हे जास्त महत्त्वाचं आहे. या वर्षात जे जे लोक भेटले, त्यांचे मनापासून आभार. जे चांगले वागले—ज्यांनी साथ दिली, समजून घेतलं, शब्दांनी किंवा शांत उपस्थितीने आधार दिला—त्यांचे खास आभार. आणि जे तसे वागले नाहीत, ज्यांनी दुखावलं, अपेक्षा मोडल्या—त्यांचेही आभारच. कारण त्यांनी मला अधिक मजबूत केलं, स्वतःला ओळखायला शिकवलं आणि “सगळे आपले नसतात” ही वस्तुस्थिती स्वीकारायला लावली. नात्यांबाबत अनेक इच्छा अपूर्ण राहिल्या. जुन्या मैत्रिणींना भेटायचं राहून गेलं, भावंडांकडे जाऊन मनसोक्त बोलणं राहून गेलं. वेळ होता, पण वेळ देणं राहून गेलं. याचंच थोडंसं दुःख मनात आहे… पण हेही कळलं की नाती मनात जिवंत असली, तरी त्यांना वेळ देणं किती गरजेचं आहे. नोकरीत झालेली बदली—तीही या वर्...
Read more

किओस्क म्हणजे काय आणि त्याचे महत्त्व.*

-
*किओस्क म्हणजे काय आणि त्याचे महत्त्व.* ग्रंथालये आणि माहिती केंद्रे सदैवच ज्ञानाचे हृदय मानली गेली आहेत. त्यामध्ये विविध प्रकारच्या माहिती स्रोतांचा संग्रह, पुस्तके, जर्नल्स, ई-बुक्स, शोध सामग्री आणि सदस्यांसाठी मार्गदर्शन यांचा समावेश असतो. आधुनिक काळात तंत्रज्ञानाच्या प्रगतीमुळे ग्रंथालये केवळ पुस्तकांचे भांडार राहिलेले नाहीत, तर ती माहिती व डिजिटल संसाधनांचा संकलन केंद्र बनली आहेत. या बदलत्या वातावरणात किओस्क ही एक महत्त्वाची साधन बनली आहे. किओस्क म्हणजे एक माहिती व सेवा केंद्र जेथे सदस्यांना डिजिटल किंवा फिजिकल स्वरूपात माहिती सहज उपलब्ध होते. या केंद्राचा उपयोग केवळ माहिती शोधण्यासाठीच नाही, तर सदस्यांना स्वयंसेवा सुविधा, मार्गदर्शन, तसेच डिजिटल संसाधनांचा प्रवेश सुलभ करण्यासाठी केला जातो. किओस्कचा हेतू हे सुनिश्चित करणे आहे की माहितीचे हक्क सर्व सदस्यांपर्यंत त्वरीत पोहोचतील आणि ग्रंथालयातील प्रक्रिया जलद, सोपी व सुचारू होईल. ग्रंथालयातील किओस्क विविध प्रकारचे असू शकतात. काही किओस्क पूर्णपणे डिजिटल स्वरूपाचे असतात, जिथे टच स्क्रीन, इंटरनेट कनेक्शन, ई-बुक्स, डेटाबेस, आणि ऑनलाईन प...
Read more