वय झालय
Posts
अमलताश
अमलताश अमलताश. वनवास, शारदा संगीत सारखी मराठी साहित्यातील अभिजात कलाकृती लिहिणारे लेखक प्रकाश नारायण संत (भालचंद्र दिक्षित) यांच्या पश्च्यात त्यांच्या पत्नीने, सुप्रिया दीक्षित (पूर्वाश्रमीच्या सुधा नंदगडकर) यांनी लिहिलेले हे आत्मचरित्र. अमलताश हे एका झाडाचे हिंदी नाव आहे. त्याला मराठीमध्ये बहावा असं म्हणतात.लेखिका सुप्रिया आणि त्यांचा नवऱ्याच्या आवडीचे हे झाड. इंदिरा संत यांची हि थोरली सून. पुस्तकात सुप्रिया यांचे बालपण, तरुणपण, डॉक्टरकीचे शिक्षण, प्रकाश नारायण संत यांच्याबरोबरचे भावविश्व, त्यांचे कौटुंबिक जीवन आणि आयुष्यात आलेले चढउतार या सर्वाचा प्रवास आहे. मला असे वाटले होते कि या सर्वाबरोबरच पुस्तकात ‘प्रकाश नारायण संत ‘ या संवेदनशील, तरल लिखाण करणाऱ्या लेखकाबद्दल थोडीफार माहिती मिळेल. त्यांचे साहित्यिकदृष्ट्या समृद्ध असलेले आयुष्य,त्यांच्या आईचे, इंदिरा संत यांचे, त्यांच्यावर कवियत्री या नात्याने झालेले संस्कार, त्यांचे लेखन कसे आकारास येत गेले किंवा या लेखकाने लिखाणाकरता काय वेगळे परिश्रम घेतो, त्यांना रोजच्या जीवनातून काय स्फूर्ती मिळते, लेखिकेचे म्हणजेच त्यांच्या प...
माझं पहिल प्रेम*
*माझं पहिल प्रेम* तु माझं पहिलं प्रेम तुझं प्रेम मी जपुन ठेवलय मनाच्या एका कप्प्यात, जसा श्वास अंतरात, सुमनांचा गंध कसा दिसत नसला तरी दरवळत असतो आसमंतात तसा तुझ्या प्रेमाचा गंध नेहमीच दरवळत असतो माझ्या मनात, हो प्रेम काल ही होतं, आजही आहे आणि कायम राहील माझ्या मनात साखर विरघळते जशी दुधात तसं तुझं प्रेम विरघळलय मनात. सौ.मनिषा राजन कडव
कोंबडेरावांची सुटका
*कोंबडेरावांची सुटका* कोंबडेराव निवांत बसले होते. सकाळचं खाणं पिणं झालं होतं. मस्तपैकी इकडून तिकडे, तिकडून इकडे रपेट झाली होती. पिल्लांसोबत खेळणं झालं होतं. दिवस कसा छान सुरु झाला होता. हवेची झुळूक आली आणि त्याने कोंबडेरावांच्या डोळ्यावर झोप आली. कोंबडेराव ज्या झाडाखाली निवांत बसले होते. त्या झाडावर एक मधमाशाचं पोळ होतं. त्यांना छान अशी गुंगी येत असतानाच त्यांच्या कानाभोवती गूं गूं करत एक मधमाशी फिरु लागली. या आवाजाने कोंबडेराव जागे झाले. समोर मधमाशी दिसताच ते ताडकन उभे राहून तिच्या पाठिमागे लागले. ती मधमाशी जिकडे जाई तिकडे कोंबडेराव झर्रदिशी जात. या पकडापकडीच्या खेळात बिचारी मधमाशी थकली आणि कोंबडेरावांना म्हणाली, दादा, तुम्ही असा माझा पाठलाग करु नका,मला दम लागलाय बघा.उडता उडता माझे प्राण निघून जायचे बघ.. कोंबडेरावांनी तिच्याकडे बघितलं. ती इवलीशी मधमाशी बघून त्यांना तिची दया आली. आपण उगाचच बिचारीला दमवत होतो असं त्यांना वाटलं. ते हसले आणि तिला म्हणाले,जा सोडलं तुला...पुन्हा कधी माझ्या कानाभोवती आवाज काढून माझी झोप उडवू नकोस.. मधमाशीने कोंबडेरावाचे आभार माणून उडाली नि आपल्या पोळयात जाऊन...
रात्र
*रात्र* रात्र थकुन लवंडली जराशी पहाट तिष्ठते तिच्या उशाशी पहाटे ची गार झुळूक येता प्राजक्त घालतो सुगंध राशी रांगोळी घालतो हिरवा चुडा पोक्त जोडवी वावरती चुलिपाशी नवथर पैंजण लगबगती घरभर रुबाबदार मनगट सोप्यापाशी गाढ़ मिठी मग पडते आडोश्याला विरहाची होई कल्पना नकोशी सांज गुलाबी खुलते मनात डोळे वळती पुन्हा दारापाशी रात्र येते होउन अधिर आतुर वेड लावी जिवास मिलनाची असोशी सौ. मनिषा राजन कडव
सर्वव्यापी अंधश्रध्दा
*सर्वव्यापी अंधश्रद्धा* अंधश्रद्धा ही अशी समस्या आहे ज्याचे समाधान समोर असूनही दूर आहे. श्रद्धेचा चक्काचूर झाला, अंधश्रद्धा ठामपणे उभी राहिली. ते पोकळ आहेत पण मुळे मजबूत आहेत, ज्यांना समजून घेतल्यानंतरही कोणीही स्वीकारू इच्छित नाही. माणूस जवळच्या नात्यावरही विश्वास ठेवू शकत नाही, पण असे असूनही अशा अनेक अंधश्रद्धा आहेत, ज्याचा आज प्रत्येक तिसरा माणूस बळी आहे, मग तो सुशिक्षित असो वा अशिक्षित. अंधश्रद्धेची उदाहरणे. क्रमांक ३ आणि १३ अशुभ आहेत: शिंकताना थांबा: काच फुटणे: अंधश्रद्धा का आहे? भारतात अंधश्रद्धा पसरवणे: अंधश्रद्धेवर उपाय अंधश्रद्धा म्हणजे काय ? कोणतीही गोष्ट विचार न करता, कोणत्याही आधाराशिवाय, कोणत्याही टोकाची मर्यादा न ठेवता, मग ती देवाची भक्ती असो किंवा मानवाची असो, करणे ही अंधश्रद्धा आहे. पुष्कळ वेळा ते भगवंताच्या भक्तीमध्ये इतके हरवून जातात की देवाच्या नावाने कोणीही त्यांना काहीही केले तरी ते घाईघाईने करतात. ही देवाच्या अस्तित्वावरची श्रद्धा नसून देवाच्या नावावरची अंधश्रद्धा आहे. अंधश्रद्धेची उदाहरणे ...
चाँद सी महबुबा हो मेरी
*'चांद सी मेहबूबा हो मेरी'... एक स्वप्न क्षणार्धात सत्यात उतरले* असं म्हणतात की प्रेम हा अज्ञात वाटांचा प्रवास असतो. या वाटेवर प्रियकर भेटल्यानंतर प्रेमाला एक गंतव्यस्थान मिळते. प्रेमाच्या प्रवासातील सोबती म्हणून कोणाची नजर त्याला ओळखेल याची कुणालाच कल्पना नाही. पण प्रत्येक प्रियकराच्या हृदयात आपल्या प्रेयसीचे चित्र असते हे मात्र निश्चित. जे तो मनाच्या डोळ्याने पाहतो. त्याच्या प्रियकराबद्दल त्याच्या काही इच्छा, काही स्वप्ने आहेत, जी तो आपल्या जोडीदारासाठी सजवतो. या चित्रपटाला १९६५ मध्ये फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा पुरस्कार मिळाला होता. हा चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर "सुपर हिट" आणि १९६० च्या दशकातील २० सर्वात मोठ्या चित्रपटांपैकी एक म्हणून घोषित करण्यात आला होता 'चांद सी मेहबूबा हो मेरी, कब ऐसा मैने सोचा था' हे गाणे माझे आवडते गीत आहे, कारण ते अशा स्वप्नांचे वर्णन करते. १९६५ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या 'हिमालय की गोद में' चित्रपटातील हे गाणे मनोज कुमार आणि माला सिन्हा यांच्यावर चित्रित करण्यात आले आहे. हे गाणे गीतकार आनंद बक्षी यांनी लिहिले आहे. तर कल्य...
शहाणी बेडकं बालकथा
शहाणी बेडकं! एकदा तलावातील जलदेवता बेडकांवर प्रसन्न झाली. त्यांच्यासमोर प्रगट होऊन गप्पाटप्पा करु लागली.या गप्पाटप्पा बऱ्याच वेळा चालल्या.काही वेळाने जलदेवतेला या गप्पांचा कंटाळा आल्याने ती पुन्हा तलावाच्या तळाशी निघून गेली. आपण इतका वेळ बेडकांसोबत असूनही त्यांनी आपणास एकही वरदान मागितलं नाही याचं जलदेवेतला आश्चर्य वाटलं.काही दिवसांनी जलदेवता पुन्हा प्रगटली.यावेळी ती लहान बेडकांसोबत यथेच्छ खेळली.लहान बेडकांना फार फार आनंद झाला.मोठ्या बेडकांनी येऊन तिचे आभार मानले.संध्याकाळ झाल्यावर जलदेवता पुन्हा पाण्याच्या तळाशी निघून गेली.यावेळी सुध्दा बेडकांनी एकही वरदान मागितलं नाही.याचं जलदेवतेला पुन्हा आश्चर्य वाटलं. काही दिवसांनी जलदेवता पुन्हा प्रगटली.ती दिवसभर बेडकांसोबत होती. मोठ्यांशी गप्पा केल्या.लहानांना गोष्टी सांगितल्या.तिची जायची वेळ आली.तेव्हा यावेळी तिने स्वत:हून एका बेडकास विचारलं,मी तुमच्यावर प्रसन्न आहे.तुमच्याकडे तिनदा आले पण तुम्ही एकही वरदान माझ्याकडे कां मागत नाही? आम्ही काय वरदान मागायचं,जलदेवते? त्याने विचारलं. आम्हाला कोणत्याही वराची आवशक्यताच नाही.एक ज्येष्ठ बेडूक म्हणाला. ...
भुरा
भुरा: तत्वचिंतनाचं अस्तर असलेलं आत्मचरित्र “भुरा”मधे लेखकाच्या वाट्याला आलेल्या कष्टप्रद आयुष्याचं ग्लोरिफिकेशन नाहीये. लेखक आपल्याला आलेल्या अनुभवाच्या योगे आपल्या भोवतालच्या सामाजिक, राजकीय, धार्मिक, जातीय विषमतेचा वेध घेतो. थोरामोठ्यांच्या विचारधनातून आणि आपल्या स्वतःच्या तत्वचिंतनातून समाजातील विषमतेचे विश्लेषण करतो. त्याची कारणमीमांसा धुंडाळतो. धुळे जिल्ह्यातल्या रावेर या गावात राहणारा, दहावीला इंग्रजी विषयात नापास झालेला भुरा नावाचा एक मुलगा आपल्या जिद्दीच्या, बुद्धिमत्तेच्या आणि मेहनतीच्या जोरावर शिक्षण क्षेत्रात लक्षणीय कामगिरी करतो. त्या जिद्दी, मेहनती आणि बुद्धिमान मुलाची , “भुरा” ही लोकवाङ्मय गृह या प्रकाशन संस्थेने प्रकाशित केलेली आत्मकथा आहे. या कथेचे नायक असलेले डॉक्टर शरद बाविस्कर हे ‘भाषा’ विषयाचे संशोधक तसेच तत्त्वज्ञान व सौंदर्यशास्त्राचाचे अभ्यासक असून ते दिल्लीच्या जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठात (JNU) फ्रेंच भाषा व साहित्याचे प्राध्यापक आहेत. त्यांनी युरोपातल्या विविध विद्यापीठांतून पाच पदव्युत्तर पदव्या घेतलेल्या असून तत्त्वज्ञानाच्या दृष्टिकोनातून विविध राजकीय विचारप्...
तुझी आठवण येते
*तुझी आठवण येते!* तुझी आठवण येते! हे हळवेपण; कळते,सलते, तरी ओघळते, पानावरुनी अलगद दंव कण! तुझी आठवण येते! ही हतबलता; छळते, गिळते, उरी गलबलते, कातर वेळा मनांत भरता! तुझी आठवण येते! हे आधारीत जगणे; रुतते, खुपते, मनात सलते, नजरेत आपुल्या मरणे! तुझी आठवण येते! ऋण जन्माचे; जपते, फिटते, तरीही उरते बंधन, भाव मनाचे! तुझी आठवण येते! स्निग्ध दिलासा देते, भरते, रित्या मनाते विश्वास हवा हवासा! सौ.मनिषा राजन कडव
छळते ही थंडी मला*
*छळते ही थंडी मला* ही सळसळणारी थंडी तन जळजळणारी थंडी तू नसते जेव्हा साथीला मन कळवळणारी थंडी त्या उंच डोंगरामागुनी जे पिसाट वारे येती अन् स्वप्न गुलाबी देऊनी मन चळवळणारी थंडी भिरभिरते केस गुलाबी गालावर आली लाली ते सोनपाखरू उडताना मन वळवळणारी थंडी निवडुंग तुला बघताना छानसा मोगरा झाला बागेत केवडा शेवंती ही दरवळणारी थंडी प्रारब्ध असे राहू दे ही मिठी सैल ना व्हावी झालेच तरी दुःखाने मन हळहळणारी छळते मला थंडी सौ.मनिषा राजन कडव