Book Review & Poetry

सांगावेसे वाटले, म्हणून काही पुस्तके आपण एखाद्या प्रदर्शनातून किंवा पुस्तकालयातून विकत घेतो. पुस्तकाच्या कपाटात व्यवस्थित ठेवतो.नंतर वाचू नंतर वाचू करता करता वाचल्याच जात नाही. आपण आपल्याच कामात आणि धावपळीत इतके मग्न होतो की आपल्या आवडत्या लेखिकेचं पुस्तक आपण विकत घेतलंय हे विसरून पण जातो. मग कधीतरी कपाट साफ करताना किंवा दुसरं पुस्तक हुडकून काढताना हे पुस्तक हाती लागतं .आपण त्याला बाहेर काढतो. असली-नसली धुळ झटकतो,आणि चाळता चाळता,वाचता-वाचता इतके रंगून जातो की असं वाटतं, अरे !आतापर्यंत का नाही वाचला आपण हा सकारात्मक प्रेरणा देणारा खजाना? आतापर्यंत आपण का गप्पा मारल्या नाही शांताबाईंशी या पुस्तकातून?  'सांगावेसे वाटले म्हणून' या ललित लेखनाच्या पुस्तकाबाबत अगदी तसेच झाले! केव्हा तरी पुस्तक विकत घेतले आणि आज  अनेक वर्षांनी हाती पडल्यावर अक्षरशः अधाशासारखे वाचून काढले. खाली ठेवावेसेच वाटत नव्हते!  प्रसिद्ध कवयित्री शांताबाई या पुस्तकात आपल्याशी चक्क गप्पा मारतात. जिव्हाळ्यानं मनापासून काहीतरी सांगतात. आणि तेवढ्याच मन लावून आपण त्या गप्पा ऐकत राहतो. आपली आजी किंवा आ...

चिखल घाम आणि अश्रू  डिस्कव्हरी चॅनलच्या माध्यमातून व आपल्या आवडत्या Man Vs Wild या मालिकेतुन आपणास बिअर ग्रील्स यांची ओळख झालेली आहेच. अगदी शून्यातून विश्व निर्माण करणारा दुर्दम्य इच्छाशक्ती असलेला त्यासोबत चिकाटी संकटाशी सामना करण्याची धडपड कधी न हार मानणारा असा हा बिअर ग्रील्स एक अलौकिक व्यक्तिमत्वाचा अजब रसायन असलेला माणूस...      बेअर ग्रील्स म्हणजे असामान्यातला सामान्य माणूस चिखल घाम आणि अश्रु या त्यांच्या आत्मचरित्राततुन आपणास एक अलौकिक अशा व्यक्तिमत्वाची ओळख होत जाते...या आत्मचरित्रातुन शाळेतील सुखी जीवन वीट बेटावर घालवलेला स्वप्नवत काळ कॉलेज जीवन योगायोगाने घेतलेले कराटे प्रशिक्षण वाईटातुनही चांगले होते याचा आलेला अनुभव पुढे जपानची सहल व त्यानंतर प्रयत्नपूर्वक SAS 21 Squad मध्ये निवड होण्यासाठी केलेला प्रयत्न पाहून अंगावर अक्षरशः काटा येतो...   आपण आयुष्यात नेमका १००% प्रयत्न करण्याचा सल्ला ऐकत मोठे झालेले आहोत पण या पुस्तकातूनच आपणास समजेल की जीवनात असे काही प्रसंग परीक्षा असतात त्यामध्ये १५० %  अविरत प्रयत्न करावे लागतात... इंग्लि...

पुस्तकातील मुंबई ----------------------------------- 'मुंबई नगरी बडी बाका, जशी रावणाची लंका' असे वर्णन शाहीर राम जोशी यांनी आपल्या एका लावणीतून केले आहे. रामायणातील रावणाची लंका ही सोन्याची होती असे म्हटले जाते. मुंबईसुद्धा सोन्याचे अंडे देणारी कोंबडी आहे. त्यामुळे लावणीत केलेले वर्णन मुंबई नगरीला | साजेसे आहे. बहुरंगी आणि बहुढंगी मुंबई नगरी देशाची आर्थिक राजधानी |म्हणून ओळखली जाते. अशा या मुंबईची महती अनेक दिग्गज लेखकांनी आपल्या पुस्तकात शब्दबद्ध केली आहे . पॉकेटस् बुक - मुंबईचा इतिहास विविध पुस्तकातून मांडण्यात आला आहे. मराठीत 'मुंबई' या विषयावरील अनेक पुस्तके प्रकाशित झाली असून गुजराती आणि हिंदी भाषेतही काही पुस्तके प्रसिद्ध करण्यात आली आहेत. इंग्रजीमध्येही मुंबईवरील अनेक पुस्तके प्रकाशित झाली आहेत. सर्वसामान्य मुंबईकर किंवा मुंबईबाहेरून येणाऱ्या पर्यटकांमध्ये 'मुंबईचा वाटाड्या', 'मुंबईचे गाईड' किंवा 'मुंबईचा मित्र' ही पुस्तके सर्वात जास्त लोकप्रिय आहेत. या पुस्तकांना बारा महिने मागणी असते. त्याची किंमतही दहा ते वीस रुपये इतकी आहे. सहजपणे खिशा...

" दाट काळा पाऊस " सुप्रसिद्ध साहित्यिक भारत सासणे यांच्या सहा दीर्घकथांचा संग्रह म्हणजे- 'दाट काळा पाऊस'. आपल्या लेखनाच्या पहिल्या टप्प्यावरच दीर्घकथेविषयी, तिच्या रचनातंत्राविषयी आपली ठोस आणि स्पष्ट भूमिका घेऊन त्यांनी अर्थपूर्ण आणि गुणवत्तायुक्त अशा दीर्घकथा लिहिल्या. केवळ कथेची लांबी वाढली की ती दीर्घकथा होते, या समजाला खोटं ठरवत दीर्घकथा हा स्वतंत्र असा वाङ्मयप्रकार आहे, अशी जाणीवपूर्वक मांडणी करीत तिची स्वायत्तता आणि स्वयंभूत्व सिद्ध करीत जवळजवळ चाळीस वर्षे त्यांनी हा वाङ्मयप्रकार सक्षमपणे हाताळला (आज मराठीत दीर्घकथेला मिळणारी पसंती हे याचे उत्तम उदाहरण सांगता येईल.). त्यांचा 'दाट काळा पाऊस' हा त्याच परंपरेतला एक सशक्त असा दीर्घकथा संग्रह. भारत सासणे म्हटले की आपल्याला आठवतो त्यांचा 'चिरदाह' हा कथासंग्रह. त्यातली डफ, एका प्रेमाची दास्तान यांसारख्या कथा. रसरशीत अनुभव आपल्या ओघवत्या शैलीत मांडणाऱ्या आणि पूर्वसुरी कथेच्या तुलनेत आपल्या कथेची पृथगात्मता सिद्ध करणाऱ्या या त्यांच्या कथा वाचकांनी डोक्यावर घेतल्या. हा प्रवास पुढे 'अस्वस्थ ...

*जीवन काव्य* मानवी भावभावनांचे वेगवेगळे भावविश्व उलगडतात फक्त काव्याच्या अंतरंगात कधी ओघळतात दुःखाचे अश्रू कधी साठवतात सुखाच्या आठवणी कधी उलघडत जाते कविता सुखाच्या हिंदोळ्यावर तर कधी घसरते ती दुःखाच्या लहरींवर या अनोख्या भावनांच्या विश्वात तरिही धागे जुळत जातात वेगवेगळ्या नात्यांचे कधी स्वप्नांच्या दुनियेत विहरतात तर कधी सत्याच्या दुनियेत जागवतात यातूनही गवसते एक नविन काव्य सौ.मनिषा राजन कडव

*ग्रंथपालांना समर्पित - "माणूस माझी जात"*           लहान असताना टीव्ही घरी आला तेव्हा दर बुधवारी ६.३० वाजता 'सुंदर माझं घर' असायचं. एकच चॅनेल असल्याने कुठलाही कार्यक्रम अगदी मन लावून बघितला जायचा. एक गो-या घा-या बाई दिसत 'सुंदर माझं घर' मध्ये.. त्या काय बोलत किंवा तो कार्यक्रम नीट कळण्याचं ते वय नव्हतं पण पद्मजा फाटक हे नाव कुठेतरी स्मरणात राहिलं..         थोडं मोठं झाल्यावर आईने वाचनाची गोडी लावली.. गोष्टी , कथा , थोड्या मोठ्या वयात कादंबऱ्या बरोबरच हळूहळू ललित वाचू लागले आणि.. एक छान खजिना हाती गवसल्यासारखं झालं.. रविवार लोकसत्तातलं पण ललित मी गोडीने वाचत असे.. मैत्रिणीकडे महाराष्ट्र टाईम्स यायचा.. तेव्हा पद्मजा फाटकांचे काही लेख वाचनात आले.. ह्याच त्या 'सुंदर माझं घर' वाल्या हे कळलं.           माणूस_माझी_जात हा असाच त्यांचा ललितलेखसंग्रह.. एकूण १५ लेखांचा.. किती ओघवती आणि खुसखुशीत भाषा..         हे पुस्तक त्यांनी त्यांच्या लेखन-वाचन-अभ्यासात सहभागी होणा-या सगळ्या आस्थेवाईक ...

*आली भरती ...* पावसाने नद्यांना आली पूराची भरती त्यात ढगांना वाटले भेटावी धरती... अरे परि तू जागा चुकलासी खेळ तुझा क्षणाचा झाला पण त्यात संसार अनेकांचा बुडाला... देवाच्या दारात माणसाचा देवावरचाच विश्वास ऊडाला निष्पाप जिवांचा केला तू अंत याची मनात कायम खंत देणाऱ्यांनी दवा दुवा पैसा दिला पण त्याने सुधारेल काय वेळ निष्पाप जिवांचा बळी घ्यायचा कधी थांबवशील खेळ... सौ.मनिषा राजन कडव

*वेदना आणि यातना यातील फरक* वेदनाविरोधी दुःख वेदना आणि दुःखामुळे आपल्या जीवनाचा अविभाज्य भाग आहे, आणि आपण असे समजतो की दोघे एक आहेत आणि एकच गोष्ट आहे. खरेतर, बहुतेक शब्द एकाच श्वासामध्ये वापरतात जसे की ते समानार्थी आहेत. जगभरात वेदना आणि दुःखाचे अस्तित्व असतं नास्तिक सांगते की देव अस्तित्वात नाही तथापि, वेदना आणि दुःखाची उपस्थिती असल्यामुळे देवाच्या अस्तित्वावर विश्वास ठेवत नाहीत ही आपल्या समस्येपासून आपल्यापर्यंत येणारी समस्या काढून टाकत नाही. या प्रश्नाचे उत्तर देण्याचा प्रयत्न करणार नाही परंतु आपल्यावर होणाऱ्या वेदना आणि यातना यातील दु:खाचा फरक करण्याचा प्रयत्न करा.   वेदना: ९९% जर आपल्याला डोकेदुखीचा अनुभव येत असेल तर तुम्ही काही वेदना होतात. वेदना, डोके किंवा शरीरातील इतर भागांमधे लोक डॉक्टरांशी सल्लामसलत करण्यासाठी जाण्याचा एकमात्र कारण आहे. या वेदना पासून आराम मिळण्यासाठी लोक ओटीसी ड्रग्स आणि डॉक्टरांनी सांगितलेल्या औषधे घेतात. हे वेदना, जेव्हा ते क्रॉनिक होतात, तेव्हा ते शारिरीक राहत नाहीत कारण ते लोकांच्या जीवनाच्या प्रत्येक पैलुवर परिणाम करू लागतात. गौतम बुद्धाचे  आह...

हद्दपार" — ध्येयनिष्ठ शिक्षकाची प्रेरक कहाणी ------------------------------------------------------  श्री. ना. पेंडसे यांची ' हद्दपार' ही कादंबरी वाचली. लेखक प्रस्तावनेत म्हणतात आमच्या मास्तरांच्या विद्यार्थ्यांत बऱ्यापैकी लेखनकला असलेला मीच; यामुळे प्रस्तुत कथेच्या लेखनाची जबाबदारी माझ्यावर आली. प्रस्तावनेत म्हटल्याप्रमाणे मास्तरांचा जीवनप्रवास या कादंबरीतून हळूहळू उलगडत जातो.  मुलांना कोकणातील दुर्गेश्वर येथील गावातल्या मुलांना घासूनपुसून बाहेरच्या जगात पाठवणाऱ्या एका सज्जन आणि ध्येय प्रेरित शिक्षकाची ही कहाणी आहे. घरी अठराविश्व दारिद्र्य आणि पदरी न शिकणारा एक मुलगा आणि सुंदर बायको अशा परिस्थितीत हा मास्तर सापडलेला आहे. या मास्तरांच्या पूर्वजांनी त्यांच्या काळात पराक्रम केलेला, आणि त्यामुळे गावात त्या घराण्याला मानमरातब होता, वचक होता, श्रीमंती होती. अशा घराण्यात मास्तरांचा जन्म झाला, पण त्यांची जन्मपत्रिका पाहून सारे चक्रावले. हा कूळ बुडवील, शुद्रपणे अर्थार्जन करील, आणि मुख्य म्हणजे घराण्याचा निर्वंश करील असं चमत्कारिक त्यांच्या पत्रिकेत होतं. खरं तर लेकाने ...